PanaitIstrati

10 Ağustos 1884'te Tuna kıyısındaki liman kenti Brăila'da doğdu. Annesi çamaşırcıydı, babası Yunan bir tütün tüccarıydı; babasını bebekken kaybetti. Altı yıl okula gittikten sonra iş aramaya başladı: meyhane çırağı, pastacı çırağı, seyyar satıcı, amele ve gemilerde kömürcü oldu. Bükreş'te, İstanbul'da, Kahire'de, Napoli'de ve Paris'te yaşadı. Fransızcayı öğrenmeden önce Rumence, Türkçe ve Yunanca konuşuyordu.

1916'da vereme yakalandı ve İsviçre'deki Leysin sanatoryumuna yatırıldı. Orada tanıştığı Josué Jéhouda ona Fransızca öğretti ve Romain Rolland'ın romanlarını okuttu. Istrati o günden sonra Rolland'ı kendine örnek aldı.

Ocak 1921'de, yoksulluk ve hastalıkla boğuşurken Nice'te intihara kalkıştı ve son anda kurtarıldı. Üzerinde Romain Rolland'a yazıp göndermediği bir mektup bulundu. Rolland durumu öğrenince hemen cevap verdi: "Eserini bekliyorum!" Kuzey Işığı'nın Hayaller ve Yollar baskısı, Rolland'ın bu mektubu anlattığı satırlarla açılır.

1923'te Rolland'ın önsözüyle yayımlanan Kira Kiralina Istrati'yi Avrupa'da tanıttı. Rolland önsözde onun Fransızcayı yedi yılda kendi kendine öğrendiğini yazdı. Ardından Angel Dayı, Haydutlar ve Domnitza de Snagov geldi; Istrati'ye "Balkanların Gorki'si" denmeye başlandı.

1927'de Nikos Kazancakis ile birlikte Sovyetler Birliği'ne gitti, 1928-29'da ülkeyi bir yıl boyunca dolaştı. 1929'da yayımlanan üç ciltlik Vers l'autre flamme (Öteki Aleve Doğru) kitabında Stalin yönetimini eleştirdi; André Gide'in Sovyet gezisi üzerine kitabından yedi yıl önce. Bundan sonra komünistler ona "faşist", faşistler "kozmopolit" dedi. 16 Nisan 1935'te Bükreş'te bir sanatoryumda veremden öldü.